Polska nigdy nie usłyszała od Rosji: przepraszamy za Katyń

Polska nigdy nie usłyszała od Rosji: przepraszamy za Katyń
Nasz Dziennik, 2007-09-18
Jesteśmy tu, żeby znowu powiedzieć: pamiętamy i nie zapomnimy, przebaczamy - mówił wczoraj nad mogiłami polskich oficerów pomordowanych w Katyniu biskup polowy Tadeusz Płoski. Prezydent Lech Kaczyński podkreślił, że zależy mu na dobrych stosunkach z Rosją, ale muszą być one oparte na prawdzie.
W 68. rocznicę sowieckiej agresji na Polskę cmentarz wojenny w Katyniu nawiedziły Rodziny Katyńskie, które modliły się nad grobami swoich najbliższych.

Wczorajsze uroczystości w Katyniu rozpoczęła Msza św. w intencji pomordowanych przez NKWD w 1940 r. polskich oficerów. W homilii ks. bp Tadeusz Płoski, ordynariusz polowy Wojska Polskiego, podkreślił, że tak długo, jak było można, Sowieci ukrywali prawdę o Katyniu. Dopiero 13 kwietnia 1990 r. Michaił Gorbaczow oficjalnie przyznał, że zbrodnia była dziełem NKWD. - Od tego czasu polski rząd, rodziny pomordowanych i Polska nigdy nie usłyszeli słowa "przepraszam" - powiedział ordynariusz polowy. - Jesteśmy tu, żeby znowu powiedzieć: pamiętamy i nie zapomnimy, przebaczamy - dodał ks. bp Płoski.
Nad grobami poległych modlili się także przedstawiciele innych wyznań.
- Na przeszłość należy spojrzeć spokojnie, z rozwagą, ale z szacunkiem dla prawdy, nawet jeśli ta prawda jest tragiczna - powiedział Lech Kaczyński nad grobami oficerów.
Prezydent podkreślił, że Polska chce dobrych stosunków z Rosją i by te stosunki były oparte na prawdzie.
- Przybyliśmy tutaj, żeby oddać hołd tym, którzy zginęli, ponieśli męczeńską śmierć. Będziemy o ich męczeństwie i cierpieniach ich rodzin pamiętać - podkreślił prof. Kaczyński.
Prezydent złożył także wieniec i oddał hołd rosyjskim ofiarom NKWD, które spoczywają obok polskich oficerów.
Na groby swoich bliskich przybyło kilkudziesięciu przedstawicieli Rodzin Katyńskich. Dzieci, wnuki oficerów nie kryły wzruszenia, składając kwiaty i paląc znicze przed tablicami z nazwiskami ich najbliższych. - Jestem tu czwarty raz i za każdym razem nie mogę się powstrzymać od łez - powiedział Juliusz Wiernicki, którego ojciec spoczywa w Katyniu.
- Przyjechałem, by oddać hołd dziadkowi i wujowi, którzy zginęli w Katyniu - powiedział nam Adam Kowalski z Mogilna. Przywiózł ziemię z miejsca urodzenia swojego dziadka i rozsypał na katyńskich mogiłach. Podkreślił, że pamięć o Katyniu wszczepiła mu babcia, która do końca swoich dni wierzyła, że jej mąż wróci. Czytaj też w dziale Polska.

Andrzej Kulesza, Katyń
Prisoners Of An Undeclared War
by RIA Novosti


When Russia was recognized as the de facto successor to the U.S.S.R. it inherited not only its property, nuclear arsenal and a huge foreign debt, but also the heavy, often unbearable, burden of historic responsibility for the policies and actions of former regimes.

A new feature film from the outstanding film director Andrzej Wajda, which will be released in the next few days, serves as a timely reminder of this. It is devoted to the Katyn tragedy -- a sensitive issue, which has marred Russian-Polish relations for years. Wajda, who lost his father in the Katyn forest, has said more than once that he does not wish his film to be political. But films have a habit of taking on a life of their own, regardless of their director's wishes, and once it is released it may well be seized on by others as a political weapon.

The facts of the matter seemed to have been finally established in 1990, when TASS issued its first statement on the Katyn tragedy. It admitted that the officers imprisoned by the Red Army during partition of Poland had been killed by the NKVD. Two years later, Boris Yeltsin handed Polish President Lech Walesa materials from a secret folder, which successive Communist Party general secretaries had kept under lock and key. This file included an excerpt from protocol #13 of the Central Committee Politburo session of March 5, 1940, which passed a death sentence on Polish officers, policemen, government officials, landlords, factory owners and other "counterrevolutionary elements" who were kept in forced labor camps (14,700) and prisons in western Ukraine and Byelorussia (11,000).

The same protocol ordered a review of cases, in absentia and without filing charges. As a result POWs from the Kozel camp were shot in the Katyn forest near Smolensk, while those detained in Starobelsk and Ostashkov were taken to local execution sites. In a secret memo to Nikita Khrushchev in 1959, KGB chief Alexander Shelepin reported that about 22,000 Poles had been killed. More than 200,000 relatives of POWs, and almost as many Poles from the "Soviet-liberated" territories were deported to exile in Kazakhstan, Siberia and the North.

These are hard facts. After 50 years of secrecy and cover-up, the Soviet and Russian presidents admitted the Stalinist regime's responsibility for this heinous crime. Memorials in honor of Polish POWs rose at their burial sites. Repeating Willy Brandt's iconic act of contrition, Boris Yeltsin knelt before the monument to the Katyn officers at a military cemetery in Warsaw.

But the question of repentance has refused to be laid to rest. On the eve of Vladimir Putin's visit to Poland in 2002, President Aleksander Kwasniewski demanded official apologies from his Russian counterpart. The current Polish leader Lech Kaczynski still insists on them.

Although Putin has apologized for the past in Budapest and Prague, he is unlikely to do so in Poland. During that visit to Poland in 2002, he refused to draw comparisons between Nazi and Stalinist crimes, instead suggesting that it might be possible to extend the Russian law on the rehabilitation of victims of Stalinism to the Polish citizens involved. But when campaigners from Memorial, a Moscow based human rights group, appealed to a Moscow court for the relatives to be granted the status of victims of political repression, the answer was a categorical "no".